Không chỉ là ngày hội văn hóa tâm linh lớn của vùng phía Nam Thủ đô, lễ hội còn là dịp để nhân dân hướng về cội nguồn, tưởng nhớ công đức Nhị vị Bồ Tát, gắn kết cộng đồng và tiếp tục bồi đắp những giá trị văn hóa truyền thống trong dòng chảy cuộc sống hiện đại.
Trải qua nhiều thế kỷ, lễ hội trở thành sinh hoạt văn hóa tâm linh tiêu biểu, được ghi danh Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia năm 2025.
Từ sáng sớm, khắp các tuyến đường dẫn về Lăng Liên Hoa (xã Hồng Vân) đã rực rỡ cờ hội, cờ ngũ sắc, vang vọng tiếng trống, tiếng chiêng, thanh la, não bạt hòa cùng không khí náo nức của nhân dân và du khách thập phương. Các đoàn rước từ chùa Hưng Long, Hưng Phúc, Thanh Liên… xuất phát trong sự hồ hởi, phấn khởi của người dân.
Hình ảnh đoàn rước đi qua các thôn như một hành trình ngược dòng thời gian, giúp người dân, đặc biệt là thế hệ trẻ hiểu hơn về cội nguồn.
Điểm nhấn nổi bật của lễ hội năm nay tiếp tục là nghi thức rước truyền thống được bảo tồn gần như nguyên vẹn qua nhiều thế kỷ. Đội hình rước được tổ chức trang nghiêm, quy củ với đội trống cái, chiêng, múa lân, múa rồng do thanh niên các làng đảm nhiệm; tiếp đến là đội quốc kỳ, cờ ngũ sắc của thiếu nhi, đội hương án, long đình, kiệu bát cống, đội nhạc lễ, bát bửu, đội tế nam, đội dâng hương, đội xênh tiền… tạo nên không gian lễ hội vừa linh thiêng vừa rực rỡ sắc màu văn hóa.Người dân ở mọi lứa tuổi cùng tham gia rước kiệu, thể hiện lòng thành kính và niềm tự hào về di sản quê hương.
Đặc biệt, kiệu võng Nhị vị Bồ Tát được rước trong tiếng chiêng trống rộn ràng, dẫn đầu bởi hai thiếu nữ mặc trang phục truyền thống, một người cầm biển sơn son thiếp vàng khắc bốn chữ Hán "Lý triều đế nữ", một người mang kiếm hộ giá. Theo sau là các thiếu nữ trong tà áo dài thướt tha nâng lễ vật được bài trí công phu, đẹp mắt, thể hiện lòng thành kính của nhân dân đối với Nhị vị Bồ Tát.
Người dân các thôn tham gia lễ hội, thể hiện sự đoàn kết cộng đồng bền chặt.
Dòng người nối dài từ các thôn về Lăng Liên Hoa tạo nên khung cảnh lễ hội đông vui, nhộn nhịp nhưng vẫn giữ được nét trang nghiêm, thành kính. Các nghi lễ yết cáo chư thánh thần, dâng hương khai hội được thực hiện theo nghi thức truyền thống, góp phần tái hiện sinh động đời sống tín ngưỡng dân gian đặc sắc đã tồn tại hàng trăm năm trên vùng đất Tổng Nam Phù
Các đại biểu dự khai mạc lễ hội tại Lăng Liên Hoa.
Dự lễ khai mạc có đồng chí Nguyễn Duy Lưu – Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy xã Nam Phù; đồng chí Nguyễn Thị Thu Huyền – Phó Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch UBND xã; cùng đại diện các cấp ủy, chính quyền, các ban, ngành, đoàn thể các xã, phường, tăng ni trụ trì các chùa thuộc Tổng Nam Phù và đông đảo nhân dân, du khách thập phương.
Lễ hội không chỉ là hoạt động tín ngưỡng mà còn mang ý nghĩa giáo dục sâu sắc về đạo lý “uống nước, nhớ nguồn”
Theo sử sách và truyền thuyết dân gian, Lễ hội Tổng Nam Phù được tổ chức để tưởng nhớ Nhị vị Bồ Tát là hai công chúa triều Lý – Lý Từ Thục và Lý Từ Huy – con vua Lý Thánh Tông. Sau khi xuất gia tu hành, Nhị vị đã về vùng Tổng Nam Phù truyền bá Phật pháp, dạy nhân dân khai khẩn ruộng đất, phát triển nghề thủ công truyền thống như làm bánh chưng, bánh gai, bánh dày, đậu phụ, nghề đan lát… tạo nên những sản vật nổi tiếng còn lưu truyền đến ngày nay.
Lễ hội Tổng Nam Phù diễn ra từ ngày 14-16/3 âm lịch với nhiều nghi lễ và hoạt động đặc sắc.
Lễ hội Tổng Nam Phù diễn ra từ ngày 14-16/3 âm lịch với nhiều nghi lễ và hoạt động đặc sắc. Trải qua hàng trăm năm, lễ hội không chỉ mang giá trị tâm linh mà còn là kho tàng văn hóa dân gian đặc sắc của vùng đồng bằng Bắc Bộ. Với quy mô lớn, nghi thức phong phú và tính cộng đồng sâu sắc, năm 2025, Lễ hội Tổng Nam Phù đã vinh dự được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch ghi danh vào Danh mục Di sản văn hóa phi vật thể Quốc gia.Phó Chủ tịch UBND xã Nam Phù Nguyễn Văn Sung phát biểu khai mạc Lễ hội Tổng Nam Phù.
Phát biểu khai mạc lễ hội, Phó Chủ tịch UBND xã Nam Phù Nguyễn Văn Sung nhấn mạnh: Lễ hội Tổng Nam Phù là một trong những lễ hội cổ tiêu biểu của Thủ đô, chứa đựng nhiều giá trị văn hóa, lịch sử đặc sắc cần được gìn giữ và phát huy. Điểm đặc biệt của lễ hội là tính cộng đồng sâu rộng, được nhân dân trực tiếp lưu giữ, thực hành với quy mô lớn, mang đậm dấu ấn văn hóa dân tộc. Xen kẽ phần lễ là nhiều hoạt động văn hóa dân gian đặc sắc, tạo nên không gian lễ hội phong phú, hấp dẫn.Trải qua hàng thế kỷ, lễ hội đã trở thành sinh hoạt văn hóa tâm linh đặc sắc, được ghi danh là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia năm 2025.
Để lễ hội diễn ra an toàn, văn minh, các lực lượng chức năng của 3 xã Nam Phù, Thanh Trì, Hồng Vân đã chủ động xây dựng phương án bảo đảm an ninh trật tự, phân luồng giao thông, phòng chống cháy nổ, vệ sinh môi trường và an toàn thực phẩm. Công an các địa phương tăng cường tuần tra, bố trí lực lượng tại các điểm tập trung đông người, bảo đảm cho nhân dân và du khách yên tâm tham gia lễ hội.
Lễ hội Tổng Nam Phù góp phần gìn giữ ký ức văn hóa, bồi đắp bản sắc, tạo động lực phát triển bền vững cho địa phương.
Hòa mình trong dòng người nô nức trẩy hội, bà Phạm Thị Ngâu, thôn 2 Đông Mỹ chia sẻ: "Lễ hội Tổng Nam Phù có ý nghĩa rất đặc biệt đối với các thế hệ người dân nơi đây. Dù cuộc sống hiện đại thay đổi nhiều nhưng lễ hội vẫn giữ được những nét truyền thống đặc trưng. Qua lễ hội, mỗi người càng thêm tự hào và có ý thức hơn trong việc gìn giữ, phát huy giá trị văn hóa quê hương".Cán bộ và Nhân dân xã Nam Phù và các địa phương tham gia lễ hội.
Giữa nhịp sống đô thị hóa ngày càng mạnh mẽ, Lễ hội Tổng Nam Phù vẫn bền bỉ gìn giữ sức sống của một di sản văn hóa đặc sắc, trở thành mạch nguồn kết nối cộng đồng, nuôi dưỡng đạo lý "uống nước nhớ nguồn" và khẳng định bản sắc văn hóa của vùng đất giàu truyền thống phía Nam Thủ đô.
Công an xã Nam Phù đảm bảo an ninh, an toàn trong những ngày diễn ra lễ hội.
Qua mỗi mùa lễ hội, tình yêu quê hương, lòng tự hào về truyền thống văn hóa dân tộc trong mỗi người dân lại được bồi đắp sâu sắc hơn. Đó cũng chính là nền tảng để các địa phương tiếp tục gìn giữ, phát huy giá trị di sản, xây dựng quê hương Nam Phù, Thanh Trì, Hồng Vân ngày càng văn minh, giàu đẹp, đậm đà bản sắc văn hóa Việt.