An toàn phòng cháy, chữa cháy là văn minh lễ hội - Chủ động phòng ngừa, sẵn sàng ứng cứu

1. Nhận diện các nguy cơ cháy nổ thường gặp mùa lễ hội

• Thắp hương, đèn nến/đèn dầu, đốt vàng mã; đặt đồ thờ, chân nhang gần vật liệu dễ cháy; đốt vàng mã không đúng nơi quy định.
• Hệ thống điện quá tải, câu mắc tạm bợ; ổ cắm “chia nhiều nhánh”; thiết bị xuống cấp; sạc pin/ắc quy không giám sát.
• Hàng quán dùng bếp gas/bếp than, chế biến nhiều dầu mỡ; bình gas, ống dẫn, van khóa hư hỏng gây rò rỉ.
• Tập kết vật liệu dễ cháy (vàng mã, thùng carton, phế liệu…), dựng lều bạt/biển quảng cáo che chắn; cản trở lối thoát nạn, che khuất phương tiện chữa cháy tại chỗ.
• Bãi giữ xe, khu vực tập trung phương tiện đông, tiềm ẩn chập điện xe, cháy lan; lối ra vào bị ách tắc gây khó khăn cho thoát nạn và lực lượng chữa cháy tiếp cận.

2. Khuyến cáo theo nhóm đối tượng

a) Với người dân, du khách đi lễ hội

• Thắp hương đúng nơi quy định, không cắm hương vào vật liệu dễ cháy; không để trẻ em tự ý châm lửa, đốt nến.
• Không đốt vàng mã ngoài khu vực cho phép; không mang/bật lửa gần nơi tập kết vàng mã, khu vực có xăng dầu, hàng dễ cháy.
• Không tự ý câu, cắm sạc tại khu di tích; hạn chế sạc pin dự phòng qua đêm, sạc khi không có người trông coi.
• Quan sát và nhường lối thoát nạn: không đứng tụ tập tại cửa ra vào, lối đi hẹp; tuân thủ hướng dẫn phân luồng.
• Khi phát hiện nguy cơ (mùi khét, tia lửa điện, bình gas có mùi): báo ngay cho ban quản lý/ lực lượng chức năng gần nhất.
• Nắm nhanh vị trí lối ra, bình chữa cháy, điểm tập kết an toàn khi đến nơi đông người.

b) Với ban quản lý di tích, cơ sở thờ tự

• Rà soát, kiểm tra hệ thống điện trước và trong mùa lễ hội: tủ điện, aptomat, dây dẫn; thay thế thiết bị hư hỏng; hạn chế tối đa câu mắc tạm.
• Bố trí khu vực hóa vàng riêng, có người trông coi; chuẩn bị phương tiện chữa cháy ban đầu (bình bột/CO₂, xô nước/cát, dụng cụ phá dỡ).
• Kiểm soát chặt nguồn lửa–nguồn nhiệt: đèn nến, đèn dầu, bếp đun nước; không để gần rèm, vải, giấy, đồ gỗ khô.
• Giữ thông thoáng lối thoát nạn, lối cho xe chữa cháy; không để vật dụng, hàng quán, đồ lễ che chắn cửa, hành lang.
• Phân công lực lượng trực, tổ chức nhắc nhở bằng loa/bảng khuyến cáo ngắn, dễ nhớ tại các vị trí trọng điểm.
• Phối hợp Công an, điện lực, y tế địa phương để xử lý nhanh sự cố, không để lan rộng.

c) Với tiểu thương, hàng quán, cơ sở dịch vụ quanh khu lễ hội

• Không dùng dây điện “chắp nối”; không cắm nhiều thiết bị vào một ổ; tắt thiết bị khi đóng quầy; bố trí aptomat/cầu dao dễ thao tác.
• Nếu dùng gas: đặt bình gas nơi thoáng; kiểm tra dây dẫn–van–kẹp; khóa van khi nghỉ; không thay bình gas trong khu vực đông người.
• Sắp xếp hàng hóa gọn, cách xa bếp/nơi phát nhiệt; không để carton, vải, nhựa sát bếp; có nắp chắn dầu mỡ, vệ sinh thường xuyên.
• Trang bị tối thiểu bình chữa cháy phù hợp và biết cách sử dụng; không “trang bị cho có”.
• Không che kín gian hàng bằng bạt/biển làm bí khói, cản lối thoát; chừa lối đi tối thiểu để thoát nạn và tiếp cận chữa cháy.
• Chủ động nhắc nhân viên: phát hiện bất thường phải ngắt điện/khóa gas và báo ngay.

d) Với hộ gia đình trong khu dân cư (đặc biệt quanh điểm lễ hội)

• Kiểm tra, thay thế dây dẫn, ổ cắm, aptomat đã cũ; không để thiết bị điện hoạt động khi vắng nhà/ban đêm nếu không cần thiết.
• Không sạc điện thoại, xe điện, pin dự phòng ở nơi kín, gần vật liệu dễ cháy; không sạc qua đêm khi thiếu giám sát.
• Không tích trữ xăng dầu, vật liệu dễ cháy; sắp xếp gọn, tránh để lối đi bị bịt kín.
• Nếu nhà ở kết hợp kinh doanh: tách khu vực ở và khu vực hàng hóa; bảo đảm lối thoát nạn thứ hai khi có điều kiện.
• Chuẩn bị phương án thoát nạn cho cả gia đình; dạy trẻ không nghịch lửa/ổ điện.

3. Khi xảy ra sự cố: bình tĩnh, xử lý đúng thứ tự

Thực hiện nguyên tắc: “Báo động – Cắt điện/khí – Chữa cháy ban đầu nếu an toàn – Thoát nạn”

• Báo động cho mọi người xung quanh, hướng dẫn di chuyển theo lối thoát.
• Cắt điện, khóa van gas (nếu tiếp cận được và bảo đảm an toàn).
• Dùng bình chữa cháy/cát/nước (tùy đám cháy) để dập ngay từ đầu; không mạo hiểm khi khói dày, lửa lớn.
• Thoát nạn: cúi thấp người khi có khói; không quay lại lấy tài sản; hỗ trợ người già, trẻ em.
• Gọi 114 và cung cấp nhanh: địa điểm chính xác, loại hình (đền/chùa, nhà dân, quầy hàng…), quy mô cháy, có người mắc kẹt hay không, đường vào thuận lợi nhất.

An toàn PCCC là trách nhiệm của mỗi người. Thực hiện tốt các khuyến cáo, chấp hành hướng dẫn của ban tổ chức và lực lượng chức năng sẽ góp phần để mùa lễ hội đầu năm trên địa bàn xã Nam Phù an toàn, văn minh, trọn vẹn.

Một số việc cần làm luôn để giảm nguy cơ cháy nổ:

1. Thắp hương, đốt vàng mã đúng nơi quy định, có người trông coi.

2. Không câu mắc điện tạm; không cắm “ổ chia nhiều nhánh”.

3. Tắt thiết bị điện khi rời quầy/đóng cửa; ngắt cầu dao khi cần.

4. Kiểm tra bình gas, dây dẫn; khóa van gas sau khi dùng.

5. Không để carton, vải, nhựa sát bếp/nơi phát nhiệt.

6. Giữ thoáng lối thoát nạn; không che chắn cửa, hành lang.

7. Bố trí, kiểm tra bình chữa cháy và biết cách dùng.

8. Không sạc pin/ắc quy qua đêm khi không giám sát; sạc nơi thoáng.

9. Thấy mùi khét/mùi gas/tia lửa: báo ngay người quản lý và xử lý an toàn.

10. Có sự cố: báo động – cắt điện/khí – chữa cháy ban đầu nếu an toàn – thoát nạn – gọi 114.

Trên đây là một số khuyến cáo chủ động phòng ngừa cháy nổ, bảo đảm an toàn PCCC và CNCH trong mùa lễ hội đầu năm Bính Ngọ 2026./.