Tại nhiều khu vực triển khai dự án trên địa bàn Hà Nội, sau khi nhận tiền bồi thường, hỗ trợ từ việc thu hồi đất, người dân có thêm nguồn lực để tính toán cho tương lai. Tuy nhiên, đi cùng với đó vẫn là những trăn trở về việc làm, thu nhập và lựa chọn hướng chuyển đổi sinh kế bền vững.
Sau công tác bồi thường, hỗ trợ giải phóng mặt bằng, câu chuyện sinh kế của người dân sau thu hồi đất vẫn là vấn đề cần có lời giải căn cơ và bền vững
Đối với nhiều người dân, tiền bồi thường sau thu hồi đất có thể tạo thêm nguồn lực trước mắt, nhưng bài toán lớn hơn vẫn là chuyển đổi nghề nghiệp, tạo việc làm và bảo đảm thu nhập bền vững. Hiện trên địa bàn xã Nam Phù đang triển khai nhiều dự án lớn như: Khu đô thị thể thao quốc tế Hà Nội,... Đây là dự án trọng điểm của thành phố, được kỳ vọng tạo bước đột phá về phát triển đô thị, hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội và thu hút đầu tư trong tương lai. Người dân đồng thuận với chủ trương phát triển, song cũng đặt ra nhiều câu hỏi về cơ hội việc làm, hướng chuyển đổi nghề nghiệp sau khi bàn giao đất cho các dự án.
Việc chuyển đổi một phần diện tích đất nông nghiệp sang phát triển đô thị tác động trực tiếp đến cơ cấu lao động, việc làm và sinh kế của người dân, nhất là lao động nông nghiệp truyền thống, ở độ tuổi trung niên.
Điều này đồng nghĩa ngày càng nhiều hộ dân phải chuyển giao đất ở, đất nông nghiệp để phục vụ các mục tiêu phát triển chung, đồng thời đặt ra yêu cầu cấp thiết về việc hỗ trợ người dân chuyển đổi nghề nghiệp, tạo dựng sinh kế bền vững sau thu hồi đất.
Thực tế cho thấy, giải phóng mặt bằng để triển khai các dự án phát triển không chỉ là câu chuyện bồi thường, hỗ trợ một lần, mà cần gắn với mục tiêu bảo đảm an sinh xã hội lâu dài. Bên cạnh việc tạo quỹ đất phục vụ phát triển, điều quan trọng là giúp người dân có điều kiện chuyển đổi nghề nghiệp, ổn định cuộc sống và tiếp cận những cơ hội phát triển mới. Thành công của một dự án vì thế không chỉ được đo bằng tiến độ triển khai, mà còn thể hiện ở sự đồng thuận, niềm tin và sự ủng hộ của nhân dân.
Trên tinh thần này, thời gian qua, Trung ương và thành phố Hà Nội đã ban hành nhiều chủ trương, chính sách nhằm đổi mới công tác đào tạo nghề, phát triển nguồn nhân lực và giải quyết việc làm, trong đó có các chương trình đào tạo nghề, hỗ trợ việc làm cho các nhóm lao động ưu tiên giai đoạn 2026-2030. Các chính sách này hướng tới nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, tạo việc làm bền vững, giúp người dân từng bước thích ứng với quá trình đô thị hóa và thụ hưởng những thành quả phát triển của Thủ đô.
Tuy nhiên, để công tác chuyển đổi nghề đạt hiệu quả, đào tạo nghề không thể chỉ là nhiệm vụ của cơ quan quản lý nhà nước hay các cơ sở giáo dục nghề nghiệp, mà cần có sự tham gia đồng hành của doanh nghiệp và nhà đầu tư. Nhiều chuyên gia cho rằng, việc dự báo nhu cầu nhân lực, tham gia xây dựng chương trình đào tạo, thậm chí “đặt hàng” nguồn lao động sẽ giúp quá trình đào tạo gắn chặt hơn với nhu cầu thực tế của thị trường.
Chẳng hạn, với nhóm lao động từ 30 tuổi trở lên, đặc biệt là những người chuyển đổi từ sản xuất nông nghiệp, các khóa đào tạo nghề ngắn hạn là hướng đi phù hợp, giúp họ sớm tiếp cận việc làm mới. Trong khi đó, lao động trẻ có thể được định hướng theo học các ngành nghề dài hạn như công nghệ ô tô, điện tử, công nghệ thông tin... Đây đều là những lĩnh vực có nhu cầu tuyển dụng lớn, thu nhập ổn định và dư địa phát triển lâu dài.
Người dân xã Nam Phù nhận tiền bồi thường GPMB.
Quan điểm của xã Nam Phù là phát triển đô thị phải gắn với phát triển con người; chuyển dịch không gian phát triển phải đi đôi với chuyển dịch sinh kế và bảo đảm việc làm cho người dân.
Thời gian tới, xã sẽ tiếp tục thúc đẩy liên kết giữa chính quyền, cơ sở đào tạo nghề và doanh nghiệp; đổi mới phương thức đào tạo theo hướng linh hoạt, ngắn gọn, sát với nhu cầu tuyển dụng thực tế. Đồng thời, tập trung hỗ trợ đào tạo, chuyển đổi nghề cho các nhóm lao động chịu tác động bởi quá trình đô thị hóa, hướng tới mục tiêu giúp người dân có việc làm ổn định, nâng cao thu nhập và cải thiện chất lượng cuộc sống.
Rõ ràng, một chính sách phát triển bền vững chỉ có ý nghĩa khi người dân được tham gia và thụ hưởng từ chính quá trình phát triển đó. Việc kết nối giữa chính quyền, cơ sở đào tạo và doanh nghiệp sẽ là cầu nối quan trọng giúp biến nguồn lực từ đất đai thành nguồn lực con người, giúp người dân có thêm kỹ năng, nghề nghiệp và cơ hội việc làm phù hợp.
Đây cũng là hướng đi để Hà Nội vừa đẩy nhanh quá trình phát triển đô thị, vừa bảo đảm an sinh xã hội, củng cố sự đồng thuận trong nhân dân, tạo nền tảng cho sự phát triển hài hòa và bền vững của Thủ đô trong giai đoạn mới.