Các mô hình học tập, giảng dạy trong nhà trường tại xã Nam Phù có nhiều điểm mới, sáng tạo.
Tuy nhiên, đi cùng với những lợi ích đó là không ít thách thức và nguy cơ. Theo kết quả khảo sát mới đây, 27,1% trẻ em dành dưới 1 giờ mỗi ngày để sử dụng internet; 47,9% trẻ em sử dụng từ 1-3 giờ mỗi ngày; 18,8% từ 4-6 giờ và có trường hợp sử dụng hơn 10 giờ/ngày. Đáng lưu ý, tất cả trẻ em tham gia khảo sát đều từng ít nhất một lần gặp rủi ro trên môi trường mạng.Thực tế này cho thấy tốc độ phát triển của công nghệ đang vượt xa khả năng thích ứng của nhiều gia đình, nhà trường và xã hội. Không ít phụ huynh vì bận rộn đã giao điện thoại thông minh cho con như một phương tiện giải trí hoặc “người giữ trẻ” bất đắc dĩ, trong khi chưa thực sự quan tâm đến nội dung mà các em tiếp cận.
Đáng chú ý là nhiều em tiếp cận với mạng internet sớm, kết nối với thế giới qua màn hình nhiều hơn kết nối với gia đình, bạn bè và cộng đồng xung quanh. Khi những cuộc trò chuyện trực tiếp dần thưa vắng, khi sự sẻ chia và thấu hiểu có nguy cơ bị thay thế bởi những tương tác ảo, trẻ em rất dễ rơi vào cảm giác cô đơn, thiếu điểm tựa tinh thần ngay giữa một môi trường tưởng như luôn kết nối.
Để khắc phục tình trạng này, trước hết cần nâng cao nhận thức của các bậc phụ huynh và người chăm sóc trẻ về vai trò đồng hành cùng con trong môi trường số. Việc quản lý thời gian sử dụng thiết bị điện tử là cần thiết, nhưng quan trọng hơn là giúp trẻ hình thành kỹ năng lựa chọn, tiếp nhận và xử lý thông tin đúng đắn. Phụ huynh cần trở thành người bạn đồng hành, người định hướng để trẻ biết sử dụng internet một cách an toàn, văn minh và có trách nhiệm.
Chuyển đổi số là xu thế tất yếu và là chủ trương lớn của Đảng, Nhà nước nhằm thúc đẩy phát triển đất nước nhanh và bền vững trong kỷ nguyên mới. Chúng ta không thể đứng ngoài dòng chảy đó, nhưng cũng không thể để trẻ em bước vào môi trường số mà thiếu sự định hướng, đồng hành và những “lá chắn” bảo vệ cần thiết trước các tác động tiêu cực. Vì vậy, trang bị kỹ năng số, kỹ năng sống và năng lực tự bảo vệ trên môi trường mạng cho trẻ em cần được xác định là một nhiệm vụ quan trọng, lâu dài.
Cùng với gia đình, các nhà trường cần đẩy mạnh giáo dục kỹ năng số, kỹ năng sống và kỹ năng tự bảo vệ cho học sinh; đưa nội dung an toàn mạng, ứng xử văn hóa trên không gian mạng trở thành những bài học thiết thực, gần gũi. Đồng thời, cần tăng cường các hoạt động trải nghiệm, văn hóa, thể thao nhằm giúp trẻ cân bằng giữa thế giới số và đời sống thực, phát triển hài hòa cả về thể chất lẫn tinh thần.
Ở tầm vĩ mô, các cơ quan quản lý cần tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách bảo vệ trẻ em trên môi trường mạng; tăng cường thanh tra, kiểm tra và xử lý nghiêm các hành vi xâm hại trẻ em dưới mọi hình thức. Các doanh nghiệp công nghệ cũng cần nâng cao trách nhiệm xã hội, chủ động phát triển các công cụ bảo vệ trẻ em, kiểm soát nội dung phù hợp với từng độ tuổi và xây dựng môi trường số an toàn hơn cho thế hệ tương lai.
Muốn vậy, gia đình, nhà trường và xã hội phải thực sự trở thành 3 trụ cột vững chắc trong việc bảo vệ và đồng hành cùng trẻ em thời đại số. Sự phối hợp chặt chẽ giữa các chủ thể này sẽ giúp trẻ hình thành kỹ năng cần thiết, nâng cao khả năng phòng tránh trước những tác động tiêu cực trên không gian mạng, từ đó phát triển toàn diện, tự tin và thích ứng tốt với xã hội số.
Tháng hành động vì trẻ em năm 2026 với chủ đề “Trẻ em hạnh phúc, an toàn, vững bước trong kỷ nguyên số” không chỉ hướng tới việc chăm lo sức khỏe thể chất, mà còn đặt ra yêu cầu phải xây dựng cho trẻ một “hệ miễn dịch số” đủ mạnh để thích ứng với những cơ hội và thách thức của cuộc cách mạng công nghệ. Khi mỗi trẻ em được bảo vệ an toàn trên môi trường mạng, được trang bị đầy đủ kỹ năng và được lớn lên trong sự đồng hành của gia đình, nhà trường và xã hội, đó cũng chính là nền tảng để xây dựng một nguồn nhân lực chất lượng cao cho tương lai đất nước.