Hệ thống chính trị Thủ đô: Nhịp độ mới, tinh thần trách nhiệm mới

Việc chuyển mạnh từ tư duy quản lý hành chính sang tư duy kiến tạo phát triển là minh chứng sống động về một nhịp độ mới, tinh thần trách nhiệm mới. Trọng tâm là lấy hiệu quả thực chất và sự hài lòng của người dân, doanh nghiệp làm thước đo, lấy sản phẩm cụ thể để đánh giá hiệu quả công tác.

1. Sau gần một năm vận hành, mô hình chính quyền địa phương 2 cấp ở Thủ đô đã phát huy hiệu quả. Phương thức lãnh đạo, quản trị và điều hành từng bước chuyển từ quản lý hành chính sang kiến tạo phát triển, lấy người dân, doanh nghiệp là trung tâm phục vụ.

Điểm nhấn nổi bật là công tác kiểm soát thủ tục hành chính, cung cấp dịch vụ công trực tuyến và chuyển đổi quy trình tiếp tục có chuyển biến rõ nét, trực tiếp góp phần nâng cao chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp và đổi mới phương thức quản lý, điều hành của chính quyền thành phố.

Tính đến đầu tháng 5-2026, tổng số thủ tục hành chính trên địa bàn thành phố là 2.063 thủ tục hành chính. Trong đó, có 668 thủ tục hành chính đã được ủy quyền theo 11 hình thức, góp phần phân cấp mạnh, tăng tính chủ động, tái cấu trúc quy trình điện tử, giảm áp lực cấp trên và rút ngắn thời gian xử lý.

Số nhiệm vụ phân cấp tăng lên, lũy kế đến đầu tháng 5, các sở, ban, ngành thành phố có 1.101 nhiệm vụ; cấp xã có 926 nhiệm vụ. Việc phân cấp, ủy quyền tập trung vào các lĩnh vực có khối lượng công việc lớn, tác động trực tiếp đến người dân, doanh nghiệp và quản trị địa bàn. Một số lĩnh vực có khối lượng nhiệm vụ lớn sau phân cấp gồm: Nội vụ, y tế, văn hóa thể thao, tài nguyên môi trường...

Đặc biệt, thời gian giải quyết thủ tục hành chính rút ngắn 3-5 ngày; tỷ lệ quá hạn còn 4,23%, giảm 1,52%; tỷ lệ đúng hạn, trước hạn đạt 95,77%, tăng 1,52%. Một số lĩnh vực giảm mạnh thời gian xử lý thủ tục hành chính, như: Lĩnh vực đất đai giảm 15-30%, đăng ký hộ kinh doanh giảm 1-2 ngày, cấp phép xây dựng giảm 3-5 ngày; thời gian xử lý bình quân giảm từ 15 ngày xuống 14 ngày.

Về chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp, Hà Nội xếp thứ 4/34 tỉnh, thành phố, đạt 96,63 điểm trên Bộ chỉ số phục vụ người dân, doanh nghiệp tại Cổng Dịch vụ công quốc gia; đồng thời đứng thứ nhất toàn quốc về nhóm chỉ số số hóa hồ sơ, đạt 21,38 điểm. Chỉ số này năm 2024 xếp thứ 60/63 tỉnh, thành phố; năm 2025 xếp thứ 24/34 tỉnh, thành phố.

Hiện nay, thành phố đang tổ chức rà soát, tái cấu trúc 25 dịch vụ công trực tuyến trọng điểm; thực hiện chuyển nhiệm vụ kiểm tra về phòng cháy, chữa cháy về UBND cấp xã; đồng thời tiếp tục xây dựng phương án điều động cán bộ, công chức, viên chức nhằm tăng cường nguồn nhân lực có chất lượng cho các xã, phường.

Qua đánh giá, nhờ phân cấp, ủy quyền đã tiết kiệm cho ngân sách tổng số tiền trong 4 tháng đầu năm 2026 ước đạt 37,15 tỷ đồng, tương đương gần 9,3 tỷ đồng/tháng, chưa tính chi phí cơ hội.

Tỷ lệ hài lòng của người dân tại Trung tâm Phục vụ hành chính công Hà Nội đạt 98,95%, tăng 4,06% so với năm 2025. Kết quả này cho thấy quá trình chuyển dịch từ “quản lý hành chính” sang “chính quyền phục vụ” tại thành phố Hà Nội đang diễn ra thực chất, mang lại lợi ích rõ rệt cho người dân và doanh nghiệp.

Tư duy kiến tạo phát triển cũng được Đảng bộ, chính quyền Thủ đô thể hiện qua quan điểm xuyên suốt là hạ tầng đi trước, mở đường cho cấu trúc đô thị mới của Thủ đô.

Thành ủy, UBND thành phố đã tập trung chỉ đạo đẩy nhanh tiến độ các dự án trọng điểm trên cơ sở thiết lập đường găng, xác định rõ hạng mục then chốt, mốc thời gian bắt buộc và trách nhiệm cụ thể của từng đơn vị. Hiện nay, các công trình cầu, đường vành đai, các công trình xây dựng khẩn cấp giải quyết úng ngập, các dự án theo Nghị quyết 258/2025/QH15 của Quốc hội... đều đang được đẩy nhanh tiến độ, bảo đảm khi hoàn thành sẽ góp phần tạo diện mạo mới cho Thủ đô, đồng thời nâng cao chất lượng sống của nhân dân.

Bên cạnh đó, thành phố chỉ đạo quyết liệt trong công tác rà soát, xử lý các dự án chậm triển khai. UBND thành phố đã xây dựng phương án cụ thể xử lý 341 dự án ngoài ngân sách chậm triển khai với lộ trình cụ thể. Đảng ủy UBND thành phố đang tổng hợp, rà soát, phân loại để tiếp tục có các phương án xử lý và trình báo cáo Ban Thường vụ Thành ủy. Căn cứ vào phương án đã được chấp thuận, các cơ quan, đơn vị liên quan sẽ tiến hành xử lý dứt điểm đối với từng dự án, đảm bảo hoàn thành trước ngày 30-6-2026.

Các lĩnh vực phát triển kinh tế - xã hội, giải quyết các điểm nghẽn, bảo đảm an sinh xã hội và nâng cao phúc lợi xã hội cũng đang được chính quyền thành phố vào cuộc một cách thực chất, trên tinh thần xuyên suốt là vì lợi ích phát triển Thủ đô và phục vụ người dân, doanh nghiệp ngày càng tốt hơn.

2. Có thể thấy, toàn hệ thống chính trị Thủ đô đã có chuyển biến thực chất về tư duy, tác phong và kỷ luật thực thi. Một khí thế mới, nhịp độ mới, tinh thần trách nhiệm mới trong triển khai nhiệm vụ đã lan tỏa xuyên suốt 4 trục là: Đảng, HĐND, UBND, Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội. Đây là nền tảng rất quan trọng, đồng thời cũng đặt ra yêu cầu phải giữ vững và nâng tầm cao hơn trong thời gian tới.

Qua thực tế có thể rút ra các bài học kinh nghiệm quý giá. Trước hết là, Đảng bộ, chính quyền Thủ đô đổi mới tư duy chiến lược, đột phá về phương thức lãnh đạo, tạo lập phong cách làm việc “đã nói là làm, làm ngay, làm đúng, làm hiệu quả, làm đến cùng”.

Hệ thống chính trị thành phố đã từng bước hiện thực hóa khát vọng phát triển bằng tư duy đột phá và hành động đặc biệt, trên cơ sở thực hiện nghiêm túc, hiệu quả 4 cam kết hành động tại Đại hội lần thứ XIV của Đảng và các nhiệm vụ trọng tâm theo ý kiến chỉ đạo của đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước tại các buổi thăm và làm việc với Thủ đô từ sau Đại hội Đảng bộ thành phố lần thứ XVIII đến nay. Điểm nhấn là thành phố đã thiết lập và ghi dấu ấn mạnh mẽ với mô hình và phong cách lãnh đạo hiện đại: “Đảng bộ số - Chính quyền kiến tạo - Doanh nghiệp tiên phong - Xã hội đồng thuận”. Phương thức lãnh đạo của cấp ủy và hiệu quả hoạt động của hệ thống chính trị từng bước được đổi mới, khơi dậy tinh thần trách nhiệm, tận tâm, tận lực, tận hiến của đội ngũ cán bộ, đảng viên, công chức, nhất là đội ngũ cán bộ chủ chốt và người đứng đầu.

Thủ đô đã từng bước định hình “thương hiệu” riêng, tiên phong, trách nhiệm, sẵn sàng đi đầu trong thực hiện các nhiệm vụ chính trị, nhất là những chủ trương, nhiệm vụ mới, việc khó, việc chưa có tiền lệ Trung ương giao. Đặc biệt, thành phố đã chủ động đề xuất, báo cáo Trung ương cho Hà Nội cơ chế, chính sách đặc thù, đột phá để tạo bệ phóng phát triển Thủ đô trong kỷ nguyên mới; sáng tạo, dám nghĩ, dám làm, dám đột phá, như: Nghị quyết số 02-NQ/TW ngày 17-3-2026 của Bộ Chính trị về xây dựng và phát triển Thủ đô Hà Nội trong kỷ nguyên mới; Luật Thủ đô năm 2026; Nghị quyết 258/2025/QH15 ngày 11-12-2025 của Quốc hội về thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù để thực hiện các dự án lớn, quan trọng trên địa bàn Thủ đô...

Trên cơ sở đó, Hà Nội xung kích thí điểm, thử nghiệm, nêu gương làm trước, làm mẫu cho cả nước trong thực hiện các nhiệm vụ chính trị được giao. Qua đó, thành phố tạo sự đột phá về tư duy và hành động, vừa kiến tạo các chủ trương lớn mang tầm nhìn chiến lược, vừa "bắt" trúng các vấn đề cấp thiết, cấp bách, khơi thông các nguồn lực, hoàn thiện thể chế, hạ tầng, thúc đẩy triển khai các dự án chiến lược, từng bước xử lý dứt điểm các vấn đề còn tồn tại được chỉ ra qua các năm và nhiều nhiệm kỳ.

Thứ hai là, thành phố tiên phong trong kết nối, đồng bộ hóa thông tin và hành động theo 4 trục xuyên suốt, tạo bước đột phá trong triển khai các nhiệm vụ chính trị.

Để huy động sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị, thành phố tổ chức triển khai, kiểm đếm nhiệm vụ, công việc theo 4 trục (Đảng lãnh đạo; HĐND quyết định, giám sát; UBND triển khai thực hiện; Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội tham gia đồng hành). Thành phố tổ chức giao ban 4 trục với cơ sở định kỳ để các cấp, các ngành, các cơ quan, đơn vị thấy và cảm nhận rõ các công việc đang triển khai, nâng cao hiệu quả công tác phối hợp, chủ động xử lý ngay những nội dung chậm tiến độ, cùng đồng hành với sự chuyển động chung của thành phố. Đây là bước đổi mới có tính hệ thống trong phương thức lãnh đạo, quản trị thực thi tạo ra một không gian điều hành thống nhất, nơi mọi vấn đề được nhìn nhận đa chiều, xử lý kịp thời, qua đó hình thành phong cách làm việc khoa học, chủ động, minh bạch và hiệu quả, là biểu hiện sinh động của tư duy đổi mới của Thủ đô.

Thứ ba, toàn hệ thống chính trị thành phố quyết liệt theo dõi kiểm đếm và đánh giá kết quả công việc trên quan điểm kết quả, sản phẩm cụ thể, đo đếm được, người dân có thể cảm nhận rõ.

Với tinh thần đổi mới trong công tác theo dõi, kiểm đếm nhiệm vụ, Thường trực Thành ủy đã chỉ đạo các cơ quan, đơn vị chủ động rà soát, lập “đường găng” tiến độ, huy động tối đa nguồn lực, quyết tâm hoàn thành chương trình, kế hoạch đề ra. Việc kiểm đếm, đánh giá đã chỉ rõ những khó khăn, vướng mắc và có giải pháp hữu hiệu nhằm đôn đốc bảo đảm tiến độ, nhất là các nhiệm vụ trọng tâm trong phát triển Thủ đô như: Hoàn thiện thể chế; thực hiện mục tiêu tăng trưởng hai con số; giải quyết 5 điểm nghẽn (ùn tắc giao thông, ngập úng, trật tự đô thị, vệ sinh môi trường và an toàn thực phẩm); thúc đẩy tiến độ các dự trọng điểm...

Hệ thống chính trị Thủ đô đang hình thành một khí thế mới, nhịp độ mới, tinh thần trách nhiệm mới trong thực thi nhiệm vụ. Tinh thần xuyên suốt là kỷ cương, kỷ luật nghiêm, công việc đeo bám đến cùng, kết quả rõ ràng, đo đếm được. Mỗi chương trình, kế hoạch hành động tạo ra sản phẩm cụ thể, có chỉ tiêu đo đếm được, có mốc thời gian hoàn thành và nhân dân Thủ đô cảm nhận rõ.